Câu chuyện địa chất gắn với sự hình thành

Mắt Thần Núi cách trung tâm tỉnh Cao Bằng khoảng 38km, thuộc địa phận xã Trà Lĩnh. Người dân bản địa thường gọi ngọn núi này bằng cái tên quen thuộc “Phja Piót” (tiếng Tày nghĩa là Núi Thủng). Tên gọi này xuất phát từ vòm hang thủng hình tròn xuyên qua lòng núi ở độ cao khoảng 50m so với mặt hồ dưới chân.

Theo nghiên cứu từ Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, Mắt Thần Núi hình thành qua quá trình vận động nâng trong giai đoạn Tân kiến tạo. Ngọn núi phát triển giữa địa hình đá vôi dạng tháp và dạng nón ở độ cao 650 - 700m, đan xen cùng hàng chục hồ nước thuộc hệ thống hồ Thang Hen.

Điểm đặc trưng của vùng Karst này là sự liên thông giữa các hồ qua hệ thống dòng chảy mặt và dòng chảy ngầm, tạo nên cơ chế “khi đầy, khi vơi”. Vào mùa nước dâng (khoảng tháng 6 - tháng 7), lòng hồ Nặm Trá rộng khoảng 15ha ngập tràn sắc xanh trong, phản chiếu vách núi kỳ vĩ. Đến mùa nước rút (tháng 8 - tháng 9), lòng hồ thu hẹp, nhường chỗ cho những thảm cỏ xanh mướt trải rộng giữa thung lũng.

Tản bộ khoảng 1,5km theo con đường nhỏ quanh hàng rào đá truyền thống, không gian thung lũng mở ra trọn vẹn. Du khách có thể cảm nhận nét thanh bình từ nhịp sống của đồng bào địa phương, hòa cùng cảnh sắc thiên nhiên nguyên sơ. Từ hồ Nặm Trá, đi tiếp khoảng 600m theo bên phải sẽ tới thác Nặm Trá - dòng thác tuy không quá cao nhưng trải rộng với nhiều tầng nước uốn lượn qua các mỏm đá vôi xám.

Câu chuyện dân gian

Gắn liền với danh thắng là câu chuyện dân gian về tình yêu giữa chàng Sung và nàng Bjoóc. Tương truyền, sau khi đỗ Trạng nguyên và trở về vinh quy bái tổ, chàng Sung vội vã quay lại kinh thành. Vì sương mù và đường đêm gấp gáp, chàng bước 36 bước (tạo thành 36 hồ nước vùng Thang Hen) rồi vấp ngã, va chán vào ngọn núi tạo nên vòm hang thủng. Nàng Bjoóc ở lại khóc thương người yêu, giọt lệ của nàng đọng thành dòng chảy hồ Nặm Trá.

Với những giá trị đặc sắc về địa chất và cảnh quan, Mắt Thần Núi đã chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Danh lam thắng cảnh cấp Quốc gia theo Quyết định số 1988/QĐ-BVHTTDL ngày 29/06/2021.

Thông tin gợi ý trải nghiệm:

• Hoạt động: Đi bộ dã ngoại, cắm trại, chụp ảnh bối cảnh tự nhiên, tìm hiểu văn hóa bản địa.
• Thời điểm phù hợp: Mùa nước dâng (tháng 6 - 7) thích hợp ngắm cảnh hồ; mùa nước rút (tháng 8 - 10) phù hợp trải nghiệm thảm cỏ thung lũng.